Οστεοπόρωση

Τι είναι η οστεοπόρωση

   Οστεοπόρωση ειναι η προοδευτική καταστροφή των οστών που προκαλείται από μείωση της μάζας / πυκνότητάς τους με συνέπεια την ελάττωση της μηχανικής τους αντοχής, την αυξημένη ευθραυστότητά τους και κατ΄ επέκταση τον αυξημένο κίνδυνο κατάγματος. Το ήμισυ των γυναικών άνω των 50 ετών θα εμφανίσουν κάποια στιγμή οστεοπορωτικό κάταγμα.

   Η μέγιστη οστική μάζα επιτυγχάνεται γύρω στην ηλικία των 30 ετών, στη συνέχεια παρατηρείται μια περίοδος διατήρησής της (έως τα 40 περίπου έτη), μετά παρουσιάζεται προοδευτική ελάττωσή της, λόγω αύξησης του ρυθμού οστικής καταστροφής, η οποία στις γυναίκες είναι έντονη μετά την εμμηνόπαυση και για διάστημα 10 ετών περίπου, ενώ ακολούθως ο ρυθμός ελάττωσης της οστικής μάζας επιβραδύνεται (κυρίως λόγω ελάττωσης του ρυθμού της ανακατασκευής του οστού).

Τύποι οστεοπόρωσης

Υπάρχουν τρεις τύποι οστεοπόρωσης

  1. Η πρωτοπαθής που διακρίνεται στη α) μετεμμηνοπαυσιακή (τα πρώτα 10 έτη της εμμηνόπαυσης) και β) την μεταγενέστερη γεροντική.
  2. Η δευτεροπαθής η οποία προκαλείται από α) ασθένειες (χρόνιες παθήσεις του ήπατος, των νεφρών, διάφορες ενδοκρινοπάθειες), β) παρατεταμένη χρήση φαρμάκων (κορτιζόνη, ηπαρίνη, αντιεπιληπτικά, αντικαταθλιπτικά) ή ουσιών (κάπνισμα, αλκοόλ) γ)  διατροφικές διαταραχές (ανεπάρκειες ασβεστίου, φωσφόρου, βιταμίνης D) και δ) χειρουργικές επεμβάσεις (π.χ. αφαίρεση των ωοθηκών).
  3. Η ιδιοπαθής σε νεαρή ηλικία.

Παράγοντες κινδύνου οστεοπόρωσης

Η οστεοπόρωση εμφανίζεται συχνότερα:

  1. στις γυναίκες της λευκής φυλής.
  2. στις καπνίστριες,
  3. στις αδύνατες γυναίκες
  4. σε κατάχρηση κατανάλωσης καφέ και αλκοόλ
  5. σε γυναίκες με μικρή αναπαραγωγική περίοδο (αργοπορημένη εμφάνιση πρώτης περιόδου / πρόωρη εμμηνόπαυση)
  6. σε γυναίκες με ελαττωμένη σωματική δραστηριότητα ή μακροχρόνια ακινητοποιημένες
  7. σε γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης.

Συμπτώματα της οστεοπόρωσης

Η οστεοπόρωση χαρακτηρίζεται ως ¨σιωπηρή επιδημία¨. Επειδή η οστική  απώλεια  συμβαίνει σταδιακά δεν εμφανίζονται συμπτώματα για αρκετά χρόνια ενώ όταν αυτά εκδηλωθούν συνήθως δεν γίνονται αντιληπτά αφού δεν είναι έντονα ούτε και ειδικά. Έτσι σε προχωρημένη οστεοπόρωση παρουσιάζονται συμπτώματα όπως πόνος στην πλάτη ή/και στη μέση, παραμορφώσεις του σώματος (απώλεια ύψους, κύφωση ή σκολίωση) τα οποία αποδίδονται συνήθως από την γυναίκα σε ¨γεράματα¨ με αποτέλεσμα να μην σπεύδει άμεσα στο γιατρό οπότε η νόσος διαγιγνώσκεται πλέον όταν εμφανιστεί το πρώτο «κλασικό» της σύμπτωμα που είναι το κάταγμα. Για τον λόγο αυτόν συνιστάται ο προληπτικός περιοδικός έλεγχος τη οστικής πυκνότητας.

Οστά που πλήττονται συχνότερα από οστεοπορωτικά κατάγματα

Η πιο συνηθισμένες περιοχές καταγμάτων είναι η σπονδυλική στήλη, το ισχίο, και το κατώτερο αντιβράχιο (κερκίδα). Ωστόσο κατάγματα προκύπτουν επίσης στο βραχιόνιο , το μηριαίο οστό, την κνήμη, την πύελο και τις πλευρές.

Διάγνωση της οστεοπόρωσης

Στη διάγνωση της οστεοπόρωσης βοηθούν:

A. Το ιστορικό (ηλικία της γυναίκας, παρατεταμένη αμηνόρροια, χειρουργικές επεμβάσεις, διατροφή, άσκηση, ύπαρξη άλλων παθήσεων, λήψη φαρμάκων κ.α.)

Β. Ο προληπτικός περιοδικός έλεγχος της οστικής πυκνότητας (Screening). Ακτινολογική εξέταση ανώδυνη και αναίμακτη που επιβεβαιώνει την ύπαρξη οστεοπόρωσης, καθορίζει την έκταση των οστεοπορωτικών αλλοιώσεων και τον κίνδυνο κατάγματος.

Γ. Οι εργαστηριακές εξετάσεις ούρων και αίματος οι οποίες προσδιορίζουν το ποσοστό του οστού που έχει καταστρέφει ή που έχει αποκατασταθεί μετά από τη θεραπεία, αντίστοιχα.

Θεραπεία της οστεοπόρωσης

   Η αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης είναι φαρμακευτική και διακρίνεται: α) σε προληπτική θεραπεία και την β) θεραπεία της εγκατεστημένης οστεοπόρωσης. Χρησιμοποιούνται φάρμακα τα οποία αναστέλλουν την οστική καταστροφή, διεγείρουν την οστική αναπαραγωγή και επικουρικά των ανωτέρω όπως βιταμίνη D και ασβέστιο.

   Επίσης ο τρόπος ζωής μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στην οστική πυκνότητα. Έτσι η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας με ασκήσεις που φορτίζουν τα οστά (όπως η άρση βαρών, το τρέξιμο, η αεροβική γυμναστική, η άνοδος σκάλας κ.α.), η διακοπή του καπνίσματος, της κατανάλωσης οινοπνεύματος, της υπερβολικής κατανάλωσης καφέ και η σωστή διατροφή (αύξηση βάρους σε λιποβαρείς γυναίκες, κατανάλωση γαλακτοκομικών) μειώνουν τον κίνδυνο οστεοπορωτικών καταγμάτων.

Sending
User Review
4.94 (18 votes)

Διατροφή στην Εγκυμοσύνη

Διατροφή κατά την εγκυμοσύνη

   Η θρεπτική κατάσταση της μητέρας κατά την εγκυμοσύνη, αλλά και κατά το διάστημα των προσπαθειών σύλληψης, είναι καθοριστικός παράγοντας για την καλή υγεία τόσο της ίδιας όσο και του εμβρύου. Κατά την διάρκεια της κύησης, υπό την επίδραση των ορμονών, ο μεταβολισμός της μητέρας προσαρμόζεται κατά τρόπο τέτοιο ώστε να καλύπτονται οι απαιτήσεις και του εμβρύου με συνέπεια να τροποποιούνται οι διατροφικές ανάγκες της γυναίκας και να προκαλείται αυξημένο αίσθημα πείνας. Έτσι η διατροφή της εγκύου θα πρέπει να προσαρμόζεται κατά τρόπο ώστε η αναμενόμενη αύξηση του σωματικού της βάρους να βρίσκεται εντός επιτρεπτών ορίων.

Θερμιδικές ανάγκες κατά την κύηση

   Σε γενικές γραμμές οι συ­νολικές θερμιδικές ανάγκες κυμαίνονται μεταξύ 2.200 έως 2.900 calories ημερησίως. Εφόσον η δίαιτα που ακολουθείται πριν την εγκυμοσύνη είναι ισορροπημένη, μικρές μόνο αλλαγές θα χρειαστούν για την πλήρη κάλυψη των διατροφικών αναγκών και κατά τη διάρκεια αυτής.

   Οι επιπρόσθετες ενεργειακές απαιτήσεις για την έγκυο αφορούν ουσιαστικά το 2ο και το 3ο τρίμηνο της κύησης. Έτσι:

   Στις λιποβαρείς γυναίκες μια προσθήκη επιπλέον 700 με 1.000 θερμίδων την ημέρα κρίνεται απαραίτητη ενώ εκείνες που ξεκινούν την εγκυμοσύνη τους έχοντας περιττά κιλά χρειάζονται επιπροσθέτως περί τις 200 θερμίδες ημερησίως κατά τη διάρκεια του δευτέρου τρίμηνου και 400 επιπλέον θερμίδες κατά το τρίτο τρίμηνο. Να σημειωθεί ότι η περίοδος της εγκυμοσύνης δεν ενδείκνυται για απώλεια βάρους ακόμη και αν η έγκυος είναι υπέρβαρη.

Ιδανική αύξηση του βάρους της εγκύου

   Η επιθυμητή αύξηση του βάρους κατά την διάρκεια της κύησης, σύμφωνα με τις διεθνώς αποδεκτές συστάσεις, επηρεάζεται από τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) της γυναίκας κατά την αρχή της εγκυμοσύνης. Έτσι:

  • οι γυναίκες με τιμές ΔΜΣ μικρότερες από 19,8 (λιποβαρείς γυναίκες) θα πρέπει να πάρουν από 12,5 έως 18 κιλά.
  • για τιμές ΔΜΣ 19,8 – 26 (φυσιολογικό βάρος) η ιδανική αύξηση του βάρους κυμαίνεται μεταξύ 11,5 και 16 κιλών ενώ
  • για τιμές ΔΜΣ μεγαλύτερες του 26 δεν επιτρέπεται αύξηση βάρους ανώτερη των 11 κιλών.

   Μεγάλες αποκλίσεις από τις παραπάνω προτεινόμενες τιμές εγκυμονούν κινδύνους για το έμβρυο / νεογνό αλλά και για την μητέρα τόσο κατά την διάρκεια της κύησης όσο και για την μετέπειτα ζωή τους.

Βασικοί ΚΑΝΟΝΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ στην εγκυμοσύνη

   Το κλειδί στην σωστή και ισορροπημένη διατροφή της εγκύου δεν βρίσκεται στην ποσότητα του φαγητού αλλά στην ποιότητα και τον τρόπο διατροφής της.

  1. Να προτιμώνται μικρότερα και συχνότερα γεύματα. Η ημερήσια διατροφή θα πρέπει να περιλαμβάνει 5-6 τακτικά γεύματα τα όποια πρέπει να τρώγονται αργά.
  2. Απαιτείται καλό πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών ενώ το κρέας, το κοτόπουλο και το ψάρι θα πρέπει να είναι πολύ καλά μαγειρεμένα.
  3. Να αποφεύγονται ή να περιορίζεται η πρόσληψη αλατιού, τηγανιτών, γλυκισμάτων, λιπαρών ζωικής προέλευσης, τυποποιημένων σνακ και αναψυκτικών.
  4. Να καταναλώνονται άφθονα υγρά (1,5 – 2 λίτρα ημερησίως). Ιδανικά πίνετε μικρές ποσότητες καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και όχι κατά τη δι­άρκεια των γευμάτων αλλά μεταξύ αυτών. Θα πρέπει να παρέρχεται ένα διάστημα μισής ώρας μεταξύ της κατανάλωσης στερεών και υγρών.
  5. Καφεΐνη με μέτρο: Η πρόσληψη καφεΐνης δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 200 mg ημερησίως (αντιστοιχεί σε περίπου μία με δύο κούπες καφέ ανάλογα με το είδος του καφέ). Καφεΐνη επίσης περιέχουν και άλλα τρόφιμα όπως η μαύρη σοκολάτα, το πράσινο τσάι, τα αναψυκτικά τύπου Cola και μερικά φαρμακευτικά σκευάσματα.
  6. Προσοχή στα βότανα: Δεν είναι όλα τα βότανα αθώα. Πολλές φορές έχουν πολύ ισχυρές φαρμακευτικές ιδιότητες. Μπορούν να καταναλώνονται με σιγουριά αφεψήματα από χαμομήλι, πικραλίδα, τσουκνίδα, δυόσμο ή εκχυλίσματα από μύρτιλο.
  7. Αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ
  8. Ξεκινήστε άμεσα τη λήψη φιλικού οξέος: χρήσιμο είναι να αρχίσει η λήψη του πριν από την εγκυμοσύνη και πρέπει να συνεχιστεί τουλάχιστον και κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης. Πε­ριέχεται σε μικρές ποσότητες σε διάφορες τροφές (φρέσκα λαχανικά, ψωμί ολικής αλέσεως, πορτοκάλια, μπανάνες, φασόλια, αρακά, αυγά). Στις αυξημένες ανάγκες της εγκυμοσύνης όμως, δεν επαρκεί η πρόσληψή του με τη διατροφή, οπότε συνιστάται να λαμβάνεται καθημερινά ως συμπλήρωμα. Είναι σημαντικό για την υγιή ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του εμβρύου.
  9. Ο σίδηρος είναι επίσης απαραίτητος ιδιαίτερα κατά το 2ο και 3ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Η ταυτόχρονη λήψη του με προϊόντα που περιέχουν ασβέστιο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο ή ταννικό οξύ (περιέχεται στο τσάι) πρέπει να αποφεύγεται. Είναι προτιμότερη η λήψη του σιδήρου μεταξύ των γευμάτων μαζί με νερό ή χυμό φρούτων.
  10. Σε περίπτωση που το διαιτολόγιό σας δεν είναι ισορροπημένο, επιβάλλεται η λήψη κάποιου πολυβιταμινούχου σκευάσματος που περιέχει ασβέστιο, μαγνήσιο κ.ά.
  11. Η διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει τροφές χαμηλής θερμιδικής, αλλά υψηλής θρεπτικής αξίας:
  • Αυξήστε την πρόληψη πρωτεΐνης: Οι πρωτεΐνες δομούν πολλούς από τους σχηματιζόμενους ιστούς και τα όργανα του εμβρύου. Oι μεγαλύτερες απαιτήσεις παρατηρούνται στο 3ο τρίμηνο. Καταναλώνετε α) ζωικές πρωτεΐνες από άπαχο χοιρινό, μοσχάρι, πουλερικά, αβγά, ψάρια, θαλασσινά, και γαλακτοκομικά. β) φυτικές πρωτεΐνες από όσπρια, δημη­τριακά, ανάλατους ξηρούς καρπούς και προϊόντα σόγιας. Ιδανικά, για να παίρνετε υψηλής βιολογικής αξίας πρωτεΐνη από τρόφιμα φυτικής προέ­λευσης, συνδυάστε όσπρια με σιτηρά που αλληλοσυμπληρώνουν τα αμινοξέα τους π.χ. φασόλια με καλαμπόκι, φακές με ρύζι, φασόλια με στάρι ή ψωμί, αρακά με σίκαλη ή ψωμί σίκαλης.
  • Καταναλώνετε φυτικές ίνες: Η πρόσληψη θα πρέπει να φτάνει τα 28g τη μέρα και πηγές ινών αποτελούν η βρώμη, το κριθάρι, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, τα δημητρικά και το ψωμί ολικής άλεσης. Οι φυτικές ίνες βοηθούν α) στην καλή λειτουργία του εντέρου και στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, β) δημιουργούν αίσθημα κορεσμού με διάρκεια, βοηθώντας έτσι στον έλεγχο του βάρους.
  • Επιλέξτε τα σωστά λιπαρά: όπως είναι το ελαιόλαδο, η φυτική soft μαργαρίνη, οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, όπως το σουσάμι και ο λιναρόσπορος Τα λιπαρά συμμετέχουν στη σύνθεση των κυτταρικών μεμβρανών, στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, της όρασης, καθώς και στην απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών.
Sending
User Review
5 (18 votes)

Αμνιοπαρακέντηση

Η αμνιοπαρακέντηση ΔΕΝ εγγυάται την ανατομική ή νοητική αρτιότητα του εμβρύου. Ωστόσο με αυτή έγκαιρα εντοπίζονται ποικίλες χρωμοσωμικές ανωμαλίες (με ποιο γνωστή και συνηθισμένη το σύνδρομο Down), ορισμένες βλάβες του νευρικού του συστήματος, ανευρίσκονται κληρονομικές παθήσεις (π.χ. κυστική ίνωση) και μεταβολικές διαταραχές (π.χ. νόσος Tay-Sachs), ανιχνεύονται εμβρυϊκές λοιμώξεις (π.χ. τοξόπλασμα) και τέλος αξιολογείται η ενδομήτρια κατάσταση του εμβρύου (π.χ. ωριμότητα των πνευμόνων) όταν αυτό απαιτείται. Η αμνιοπαρακέντηση εκτελείται επίσης και για θεραπευτικούς σκοπούς (π.χ. εμβρυϊκή μετάγγιση, υδράμνιο).

Πότε συστήνεται η αμνιοπαρακέντηση

Για την πιο κοινή της ένδειξη, αυτή της αναζήτησης χρωμοσωμικών ανωμαλιών, η εξέταση συστήνεται όταν:

>η έγκυος είναι ηλικίας άνω των 35 ετών,

>ο σύζυγος είναι ηλικίας άνω των 55 ετών,

>υπάρχει οικογενειακό ιστορικό γενετικών ανωμαλιών,

>υπάρχει προηγούμενη εγκυμοσύνη όπου το έμβρυο παρουσίασε χρωμοσωμικές ανωμαλίες (ή διαταραχές του νευρικού συστήματος ή του μεταβολισμού),             

>ο υπερηχογραφικός έλεγχος του εμβρύου αποκαλύπτει μορφολογικές ανωμαλίες οι οποίες υποδηλώνουν ενδεχομένη παθολογία του.

Πότε πραγματοποιείται η αμνιοπαρακέντηση

Για τις περισσότερες των ανωτέρω περιπτώσεων το δείγμα λαμβάνεται κατά την 16η -18η εβδομάδα της κύησης, όταν το αμνιακό υγρό έχει φθάσει σε επαρκή όγκο ώστε η απομάκρυνση μικρής ποσότητος να μην επηρεάσει το έμβρυο ή την εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Πραγματοποιείται δηλαδή σε αρχικό στάδιο της κύησης ώστε να δύναται να διακοπεί αυτή (εφόσον το ζευγάρι το επιθυμεί) εάν το έμβρυο παρουσιάζει κάποια από τις ανωμαλίες που η αμνιοπαρακέντηση αποκαλύπτει.

Πως εκτελείται η αμνιοπαρακέντηση

Υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση (ώστε να αποφευχθεί η τρώση του εμβρύου ή του πλακούντα) προωθείται μια βελόνη δια του κοιλιακού τοιχώματος και του τοιχώματος της μήτρας εντός της αμνιακής κοιλότητας απ’ όπου αναρροφώνται περί τα 20 ml αμνιακού υγρού. Μία με δύο ημέρες χαλαρής σωματικής δραστηριότητας, όχι υποχρεωτικά κλινοστατισμού, κρίνονται αναγκαίες μετά την επέμβαση.

Τι γίνεται με το δείγμα, πότε λαμβάνονται τα αποτελέσματα

Στο αμνιακό υγρό υπάρχουν κύτταρα απ’ το έμβρυο και αυτά είναι που εξετάζονται. Επειδή μόνο ένα μικρό ποσοστό των κυττάρων αυτών είναι βιώσιμο πρέπει να καλλιεργηθούν για να παρέχουν επαρκείς ποσότητες ζωντανών προς εξέταση κύτταρων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η τελική (αξιόπιστη) απάντηση να λαμβάνεται σε περίπου 1 μηνά μετά τη λήψη του δείγματος. Πάντως μια πρώτη, επισφαλής μεν, απάντηση δίνεται εντός 3-4 ημερών, αλλά συνηθέστατα το τελικό αποτέλεσμα συμφωνεί με αυτή.

Κίνδυνοι

Πολλές μητέρες είναι επιφυλακτικές ως προς τη διενέργεια αμνιοπαρακέντησης επειδή πιστεύουν ότι θα τραυματιστεί το έμβρυο, κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει αφού υπερηχογραφικά εντοπίζεται η θέση του και η βελόνη κατευθύνεται σε απόσταση από αυτό. Αποβολή. Αναμενόμενο είναι, όπως κάθε επέμβαση, να έχει κι αυτή ένα βαθμό επικινδυνότητας. Ωστόσο, λόγω της σωρευμένης εμπειρίας, μελέτες εκτιμούν πως ο κίνδυνος αποβολής δεν ξεπερνά το 0,6% ποσοστό αρκετά χαμηλό σε σχέση με τα πλεονεκτήματα και τη διαγνωστική άξια της εξέτασης.

Sending
User Review
5 (18 votes)

Χλαμύδια

   Η πάθηση αυτή είναι ιδιαίτερα συνηθισμένη στους εφήβους. Τα υπεύθυνα βακτηρίδια (Χλαμύδια Trachomatis) μεταδίδονται με κάθε μορφής σεξουαλική επαφή και εγκαθίστανται στην ουρήθρα, το ορθό αλλά κατά προτίμηση στον τράχηλο της μήτρας από όπου μπορεί να ¨μετακινηθούν¨ προς το εσωτερικό αυτής και τις σάλπιγγες προκαλώντας αρχικά τοπική μόλυνση και φλεγμονή (ενδομητρίτιδα, σαλπιγγίτιδα) τα οποία ενδέχεται μελλοντικά να προξενήσουν σοβαρές επιπλοκές όπως υπογονιμότητα ή/και εξωμήτρια κύηση. Σπανιότατα η χλαμυδιακή μόλυνση μπορεί να προκαλέσει ηπατίτιδα, πνευμονία, επιπεφυκίτιδα. Το μικρόβιο τέλος, σε αρκετά μεγάλο ποσοστό κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού, μεταδίδεται από την μολυσμένη μητέρα στο νεογνό προκαλώντας του επιπεφυκίτιδα ή/και πνευμονία κατά τις πρώτες εβδομάδες/μήνες της ζωής του.

   Οι περισσότερες μολυσμένες γυναίκες δεν παρουσιάζουν συμπτώματα ή όταν αυτά εμφανίζονται είναι συνήθως ήπια όπως τσούξιμο / πόνος στην ούρηση, αυξημένη (βλεννοπυώδη) έκκριση κολπικών υγρών με πιο συνηθισμένο πάντως την αιμορραγία μετά την σεξουαλική επαφή.

   Τα συμπτώματα της γυναίκας και η γυναικολογική εξέταση θα θέσουν την υποψία της νόσου όμως η διάγνωση (επιβεβαίωση της μόλυνσης) γίνεται εργαστηριακά με καλλιέργειες (από τον τράχηλο ή/και την ουρήθρα) ή προτιμότερο με νεώτερες, μεγαλύτερης ευαισθησίας, ακρίβειας και ειδικότητας εξετάσεις. Σε θετική απάντηση και ο σεξουαλικός σύντροφος πρέπει να ελεγχθεί. Επιπλέον, οι μολυσμένες γυναίκες θα πρέπει να εξετάζονται και για άλλα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα.

Η θεραπεία της νόσου είναι φαρμακευτική. Λαμβάνοντας δε υπόψη ότι ένας αριθμός ασθενών δεν ανταποκρίνεται στην αρχική θεραπεία, επανέλεγχος πρέπει να προγραμματίζεται μερικές εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση αυτής.

Sending
User Review
5 (18 votes)

Ενδομητρίωση

Τι είναι η ενδομητρίωση

Ενδομητρίωση είναι η πάθηση κατά την οποία εστίες ενδομητρίου (του ιστού που επενδύει την εσωτερική κοιλότητα της μήτρας και αποβάλλεται, ως αίμα, κατά την περίοδο) αναπτύσσονται και σε άλλα όργανα/περιοχές του σώματος (τις ωοθήκες, το περιτόναιο που επενδύει τα τοιχώματα και τα όργανα της κοιλιάς, το τοίχωμα του εντέρου, της ουροδόχου κύστεως, σπανιότερα και άλλου). Το έκτοπο αυτό ενδομήτριο, κατά τις διάφορες φάσεις του κύκλου, αντιδρά κατά τον ίδιο (όπως και το φυσιολογικό ενδομήτριο) τρόπο, με αποτέλεσμα προοδευτικά να παχύνεται και τελικά να αποπίπτει κατά την εμμηνορρυσία (περίοδο). Ωστόσο το έκτοπο πασχισμένο ενδομήτριο δεν μπορεί να απορριφθεί απ΄ το σώμα, με συνέπεια να συσσωρεύεται και να και να δημιουργεί αιμορραγικές εστίες – κύστεις (όπως π.χ. οι σοκολατοειδείς κύστες των ωοθηκών). Η ενδομητρίωση είναι απολύτως καλοήθης (δεν εξελίσσεται σε καρκίνο) και αυτοπεριοριζόμενη (υποχωρεί πλήρως κατά την εγκυμοσύνη και την εμμηνόπαυση) πάθηση.  

Πώς ¨αποκτάται¨ η ενδομητρίωση

Υπάρχουν πολλές εικασίες για τα πιθανά αίτια της νόσου καμία όμως δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί. Κατά καιρούς έχουν θεωρηθεί υπεύθυνοι κληρονομικοί παράγοντες, ανοσολογικές διαταραχές κ.α., με επικρατέστερες πάντως θεωρίες αυτές της α) αυθόρμητης εμφάνισης των εκτόπων εστιών της νόσου και β) της μεταφοράς (δια των σαλπίγγων κατά την εμμηνορρυσία) και εμφύτευσης ενδομητρικού ιστού σε άλλα όργανα.

Συμπτώματα-Προβλήματα  

Αν και συχνά η ενδομητρίωση είναι ασυμπτωματική (αποτελεί τυχαίο εύρημα π.χ. σε χειρουργικές επεμβάσεις στην κοιλία που εκτελούνται για άλλους λόγους) τα συνηθέστερα συμπτώματα / προβλήματα που προκαλεί είναι:                                                         

1) ΠΟΝΟΣ τα χαρακτηριστικά του οποίου εξαρτόνται και επιρεάζονται απ’ την εντόπιση των εστιών της νόσου και από τη φάση του κύκλου: {επώδυνη εμμηνορρυσία (δυσμηνόρροια), άλγος κατά τη συνουσία (δυσπαρευνία), πόνος κατά την αφόδευση ή την ούρηση}.

2) ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Παρατηρείται στο 1/3 περίπου των γυναικών με διεγνωσμένη ενδομητρίωση (ακόμη και σε περιπτώσεις που οι ωοθήκες ή/και οι σαλπιγκτές είναι ελεύθερες νόσου). Τα αίτια είναι άγνωστα, πιθανολογείται ότι η νόσος προξενεί ένα ακατάλληλο περιβάλλον στη μήτρα όπου εμφυτεύεται το έμβρυο.

Πώς διαγιγνώσκεται η ενδομητρίωση

Τεκμηριώνεται αποκλειστικά χειρουργικά με την ανεύρεση, για παράδειγμα, ερυθρών κηλίδων στο περιτόναιο ή/και άλλου, σοκολατοειδών κύστεων στις ωοθήκες, συμφύσεων στην πύελο μη αποδιδόμενων σε άλλα αίτια. Υποψία πάντως για την παρουσία της νόσου τίθεται τόσο κατά την υπερηχογραφική εξέταση των ωοθηκών όσο και με εργαστηριακές εξετάσεις.

Πώς αντιμετωπίζεται η ενδομητρίωση

Η ενδομητρίωση ΔΕΝ είναι πάντα απαραίτητο να ¨θεραπεύεται¨, ειδικά στις περιπτώσεις εκείνες που δεν δημιουργεί προβλήματα στη  γυναίκα. Εάν ωστόσο προκαλεί συμπτώματα ή υπάρχει επιθυμία εγκυμοσύνης τότε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται. Ανάλογα με την περίπτωση η αντιμετώπιση ενδέχεται να είναι:

>συμπτωματική: (αντιμετωπίζονται τα συμπτώματα και όχι η νόσος) με αναλγητικά και αντισυλληπτικά,

>προσωρινά θεραπευτική: τουτέστιν προσωρινή υποχώρηση των εστιών και των συμπτωμάτων της νόσου είτε φαρμακευτικά (ορμονοθεραπεία) ή/και χειρουργικά. Μετά πάντως την ολοκλήρωση της ¨θεραπείας¨, σε άλλοτε άλλο χρόνο, η νόσος υποτροπιάζει,

>μόνιμα θεραπευτική: σε σοβαρές περιπτώσεις και εφόσον δεν υπάρχει επιθυμία για κύηση, η υστερεκτομή μετά των ωοθηκών αποτελεί τη θεραπεία εκλογής.

>Σε υπογονιμότητα: Η χειρουργική αφαίρεση των σοκολατοειδών ωοθηκικών κύστεων και των εστιών της νόσου στο περιτόναιο βελτιώνει τις πιθανότητες για κύηση. Ωστόσο  η ορμονική ή/και χειρουργική αντιμετώπιση μονήρους εστίας ενδομητρίωσης ΔΕΝ τροποποιεί τα ποσοστά της γονιμότητας ούτε αυτά της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Ειδικά θέματα

 Εάν μια γυναίκα μείνει έγκυος ενόσω έχει ενδομητρίωση οι πιθανότητες αποβολής ή εξωμήτριας κύησης ΔΕΝ διαφέρουν από εκείνες των υγιών γυναικών. Μετά τον τοκετό και για όσο διάστημα διαρκεί η αμηνόρροια της λοχείας δεν υπάρχει πιθανότητα να επανεμφανιστεί η νόσος. Έτσι ο μακροχρόνιος θηλασμός συνιστάται με σκοπό να ελαττωθούν τα ποσοστά υποτροπής.

Sending
User Review
5 (18 votes)

Κονδυλώματα

Τα κονδυλώματα είναι μια από τις κλινικές εκδηλώσεις της μόλυνσης από τον HPV ιό ο οποίος μεταδίδεται πολύ εύκολα με κάθε τύπο σεξουαλικής επαφής. Προληπτικά μέτρα έναντι της μόλυνσης αυτής αποτελούν η χρήση προφυλακτικού, η επιλογή σταθερού σεξουαλικού συντρόφου και ο εμβολιασμός έναντι του ιού.

Σε αρχικό στάδιο τα κονδυλώματα δεν είναι εμφανή δια ¨γυμνού οφθαλμού¨ και δεν προκαλούν συμπτώματα. Σε πιο προχωρημένα στάδια παρουσιάζονται ως επίπεδες αλλοιώσεις ή συνηθέστερα ως μικρά ανώμαλης επιφανείας ογκίδια που προεξέχουν από το δέρμα και τους βλεννογόνους. Μοιάζουν με ελιές ή σπυράκια χρώματος παρόμοιου με αυτό του δέρματος, ποικίλου μεγέθους, μεμονωμένα ή πολλά μαζί. Ενδέχεται να προκαλούν κνησμό και σπανιότατα αιμορραγούν κατά την σεξουαλική επαφή ή την ψηλάφηση. Εντοπίζονται στο αιδοίο της γυναίκας, στο δέρμα των περιοχών πέριξ αυτού αλλά όχι σπάνια μπορεί να αναπτυχθούν στους βλεννογόνους του κόλπου και του τράχηλου της μήτρας. Έξαρση κονδυλωμάτων παρουσιάζεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η διάγνωση των κονδυλωμάτων γίνεται είτε άμεσα με την κλινική εξέταση, εφόσον εντοπίζονται σε εμφανή σημεία και είναι ευδιάκριτα, ή εάν οι βλάβες είναι μικρές, βρίσκονται εντός του κόλπου ή επί του τραχήλου έμμεσα, με το test Παπανικολάου, την κολποσκόπηση / βιοψία και μικροσκοπική εξέταση του δείγματος. Ο σεξουαλικός σύντροφος θα πρέπει να ελέγχεται επίσης.

Αν και τα κονδυλώματα είναι αρκετά συνηθισμένα και κατά κανόνα ακίνδυνα, ωστόσο πρέπει να θεραπεύονται άμεσα επειδή μεταδίδονται πολύ εύκολα και σύντομα αυξάνονται τόσο σε αριθμό όσο και σε μέγεθος. Η θεραπεία τους είναι αναίμακτη, ανώδυνη και γρήγορη χωρίς να αφήνει ουλές. Ανάλογα με την εντόπισή τους, το μέγεθος και τον αριθμό τους διάφοροι τρόποι θεραπείας είναι δυνατόν  να επιλεγούν όπως φαρμακευτική θεραπεία (με τοπικά επαλειφόμενες ουσίες) ή/και επεμβατικές θεραπείες (κρυοπηξία, διαθερμοπηξία, εξάχνωση με Laser, χειρουργική αφαίρεση).

Sending
User Review
5 (18 votes)

Κυτταρικές αλλοίωσες τραχήλου μήτρας

Η αιτιολογική σχέση μεταξύ της μόλυνσης της γυναίκας από τον HPV ιό και της παρουσίας κυτταρικών αλλοιώσεων στον τράχηλο της μήτρας έχει πλέον πλήρως αποδειχθεί. Ωστόσο και άλλοι προδιαθεσικοί παράγοντες (ανοσοκαταστολή, κάπνισμα, συνύπαρξη άλλων σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων κ.α.) θεωρούνται υπεύθυνοι για την εμφάνισή τους.

Οι αλλοιώσεις αυτές (δυσπλασίες / προ-καρκινικές αλλοίωσες) είναι αρκετά συνηθισμένες και αδικαιολόγητα προκαλούν φοβία στις γυναίκες. Αυτές οι (εντελώς επιφανειακές) κυτταρικές ατυπίες ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ, συχνότατα δε είναι αυτοθεραπεύσιμες (υποχωρούν από μόνες τους). Μακροπρόθεσμα πάντως και σε μικρό ποσοστό μπορεί να εξελιχτούν σε καρκίνο, εάν δεν διαγνωσθούν και δεν θεραπευθούν εγκαίρως (σε αρχικά στάδια).

Επειδή δεν είναι ορατές από την ίδια τη γυναίκα, λόγω της θέσεώς τους στην επιφάνεια του τραχήλου της μήτρας και εφόσον για μακρό χρονικό διάστημα δεν προκαλούν συμπτώματα γίνεται αντιληπτή η σημασία του Περιοδικού Προληπτικού Γυναικολογικού έλεγχου (Check Up) που στόχο έχει την έγκαιρη ανεύρεσή τους.

Η διάγνωση σπάνια τίθεται άμεσα, δια ¨γυμνού οφθαλμού¨ κατά την κλινική γυναικολογική εξέταση και μόνο εφόσον οι αλλοιώσεις είναι ευδιάκριτες. Συνηθέστατα αποκαλύπτονται έμμεσα, με την κυτταρολογική εξέταση (test Παπανικολάου) η δε διερεύνησή τους γίνεται με την κολποσκόπηση / βιοψία και τη μικροσκοπική εξέταση του δείγματος.

Η θεραπεία τους είναι χειρουργική και συνίσταται στην απομάκρυνση (με κρυοπηξία, laser ή με νυστέρι) της προσβεβλημένης περιοχής της επιφάνειας του τραχήλου. Η ασθενής επιστρέφει σπίτι την ίδια ημέρα και συνήθως δεν χρειάζεται να λάβει αναρρωτική άδεια. Μικρή αιμορραγία (σαν περίοδος) παρουσιάζεται κατά τη διάρκεια των επόμενων 1-2 εβδομάδων. Η χειρουργική επέμβαση στον τράχηλο της μήτρας ΔΕΝ επηρεάζει τη γονιμότητα της γυναίκας ή τη σεξουαλική της ζωή αφού ο τράχηλος επουλώνεται πλήρως εντός 2-3 εβδομάδων.

Sending
User Review
5 (18 votes)

Προληπτικός Γυναικολογικός Έλεγχος

Η αξία της προληπτικής ιατρικής

Στόχος της πρόληψης, που αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας της ιατρικής, είναι η υγεία και η μακροζωία κάθε ατόμου.  Έτσι κάθε σύγχρονη γυναίκα, από την έναρξη ήδη της σεξουαλικής της δραστηριότητας και έως ορισμένα έτη μετά την εμμηνόπαυση, πρέπει να υποβάλλεται σε προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο που σκοπό έχει τον έγκαιρο εντοπισμό ασυμπτωματικών παθολογικών καταστάσεων, που σε αρχικά στάδια είναι συνήθως εύκολα αντιμετωπίσιμες και ως επί το πλείστον ιάσιμες, οι οποίες ωστόσο αθεράπευτες ενδέχεται να επηρεάσουν την καθημερινότητα (π.χ. διαταραχές περιόδου), την οικογενειακή κατάσταση (π.χ. υπογονιμότητα) ακόμη και τη ζωή (π.χ. καρκίνοι) της.

Ποιες εξετάσεις περιλαμβάνει ο προληπτικός γυναικολογικός έλεγχος

Οι προτεινόμενες προληπτικές εξετάσεις, που ελέγχουν την υγεία και κατ΄επέκταση την ποιότητα ζωής της γυναίκας και οι οποίες είναι απαραίτητο να εκτελούνται κατά τακτά (ιδανικά κάθε έτος) χρονικά διαστήματα εξαρτώμενα από την ηλικία της, το ατομικό και οικογενειακό της ιστορικό είναι:

Η Κλινική γυναικολογική εξέταση

Είναι θεμελιώδης εξέταση σε βαθμό τέτοιο ώστε αρκετές φορές από μόνη της να είναι επαρκής για τη διάγνωση γυναικολογικών προβλημάτων. Κατ΄αυτή πραγματοποιείται Επισκόπηση και Ψηλάφηση των έξω και έσω γεννητικών οργάνων και των μαστών.

Η Υπερηχογραφική γυναικολογική εξέταση

Αν και επικουρική της κλινικής εξέτασης, συχνότατα κρίνεται απαραίτητη για την διευκρίνηση υπόπτων ευρημάτων της πρώτης και την ολοκλήρωση του ελέγχους μέσω της λεπτομερούς απεικόνισης των έσω γεννητικών οργάνων και των μαστών της γυναίκας.

Το τεστ Παπανικολάου

Πρόκειται για μια εύκολη ανώδυνη και εξόχως σημαντική προληπτική εξέταση δια της οποίας εντοπίζονται έγκαιρα, στον κόλπο και τον τράχηλο της μήτρας, δυνητικά επικίνδυνες αλλοιώσεις (δυσπλασίες).

Η Μαστογραφία

Ακτινολογική εξέταση υψίστης σημασίας αφού εντοπίζει σε αρχικά στάδια κακοήθειες των μαστών ώστε με λιγότερο επιθετικές θεραπείες να επιτυγχάνεται η ίαση της νόσου.  Φυσικά ανιχνεύει και μη κακοήθεις παθήσεις των μαστών.

Sending
User Review
5 (19 votes)

Εμβόλιο HPV

Εμβολιασμός έναντι HPV

Ο HPV ιός (ιός των ανθρωπινών θηλωμάτων) αποτελεί τη συχνότερη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη μόλυνση στις μέρες μας. Μεταδίδεται πολύ εύκολα με κάθε τύπο σεξουαλικής επαφής και (υπό προϋποθέσεις) από τη μολυσμένη μητέρα στο νεογνό κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού. Αν και οι περισσότεροι φορείς του είναι ασυμπτωματικοί, ωστόσο η αιτιολογική σχέση μεταξύ της μόλυνσης από αυτόν τον ιό και της εμφάνισης δυνητικώς επικίνδυνων αλλοιώσεων στα γεννητικά (ως επί το πλείστον) όργανα της γυναίκας υπό τη μορφή  κονδυλωμάτων (αιδοίο / κόλπος / πρωκτός) και κυτταρικών αλλοιώσεων (δυσπλασία ή/και καρκίνος) στον τράχηλο της μήτρας έχει πλήρως αποδεδειχθεί. Το γεγονός αυτό οδήγησε στην δημιουργία εμβολίου με σκοπό να προστατεύεται η γυναίκα από μια μελλοντική από τον ιό αυτό μόλυνση αλλά και να αποτρέπεται, ως ένα βαθμό, η εμφάνιση ή/και η εξέλιξη των ήδη υπαρχουσών αλλοιώσεων των προσβεβλημένων γυναικών, σε επικίνδυνα (προκαρκινικά, καρκινικά) στάδια.

   Το χρονικό διάστημα κατά το οποίο μια εμβολιασμένη γυναίκα προστατεύεται από τον ιό δεν είναι γνωστό. Οι μελέτες ωστόσο βεβαιώνουν ότι για διάστημα 10 ετών φαίνεται να υπάρχει πλήρης αποτελεσματικότητα και προστασία.

   Τα δύο διαθέσιμα εμβόλια χορηγούνται ενδομυϊκά σε τρεις δόσεις που ολοκληρώνονται σε διάρκεια 6 μηνών παρέχοντας επιπλέον μερική προστασία και για άλλους τύπους του ιού, πέραν αυτών που περιέχουν. Οι πιο πρόσφατες κλινικές δοκιμές καταδεικνύουν ότι το νεότερο 9δύναμο εμβόλιο είναι πολύ πιο αποτελεσματικό σε σχέση με τα παλαιότερα εμβόλια.

Sending
User Review
5 (19 votes)

Οικογενειακός Προγραμματισμός

Οικογενειακός Προγραμματισμός

Η έννοια του οικογενειακού προγραμματισμού εμπεριέχει μια σειρά αποφάσεων σχετικά με την καταλληλότητα του χρόνου για τη δημιουργία οικογένειας με στόχο την αποφυγή ανεπιθύμητων κυήσεων, ούτως ώστε η απόκτηση παιδιών να αποτελεί μια συνειδητή απόφαση βασιζόμενη στην οικονομική, ηλικιακή, συναισθηματική κατάσταση του ζεύγους και όχι ένα τυχαίο γεγονός. Ο ρόλος του Γυναικολόγου στον τομέα αυτό είναι αφενός μεν να ενημερώσει και να συμβουλεύει, ιδιαίτερα τα νεαρά άτομα / ζευγάρια, για θέματα σχετικά με: τις διαφυλικές και σεξουαλικές σχέσεις, τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, τις προφυλάξεις κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης και αφετέρου να προτείνει εξατομικευμένες μεθόδους αντισύλληψης.

Sending
User Review
5 (19 votes)